Sanayi faturasında kWh kadar kritik olan bir kalem daha vardır: anlık güç talebi (demand, kW). Dağıtım şirketiyle anlaştığınız sözleşme gücü, ay içinde aşılırsa güç aşımı bedeli veya güç bedeli tarifesinde ek maliyet oluşur. Reaktif ceza ile birlikte düşünülmediğinde yıllık yüz binlerce liralık kayıp doğabilir. OSOS’un 15 dakikalık veya saatlik profili, pik yükü fatura kesilmeden görmek için temel araçtır.
Sözleşme gücü (kW) nasıl seçilir?
Sözleşme gücü, demand bedeli ve güç aşımı hesabının referans değeridir; kurulu güçten (trafo kapasitesi) farklıdır. Tipik sanayi tesisinde sözleşme gücü, kurulu gücün %60–80 bandında talep edilir — çok düşük seçmek aşım riski, çok yüksek seçmek sabit güç bedeli yükü doğurur. Doğru seçim için en az 12 ay OSOS demand profili ve mevsimsel tepe analizi yapılmalıdır.
OSOS / sayaç
Ölçüm kaynağı
15 dk demand tipik
Max demand
Karar değişkeni
Ay içi tepe kW
Reaktif ceza
İlişkili risk
Aynı sözleşme gücü
Güç aşımı cezası — EPDK çerçevesi
EPDK tarife ve uygulama düzenlemeleri kapsamında, sözleşme gücünü aşan demand için güç aşımı bedeli uygulanır. Hesap mantığı özetle: aşılan kW × birim güç bedeli × ilgili dönem katsayıları. 13922 sayılı Kurul Kararı ve güncel tarife tebliğleri birim bedelleri belirler; dağıtım bölgesine göre farklılık olabilir. Reaktif Enerji ve Reaktif Bedel rehberimizde sözleşme gücünün reaktif sınırlarla aynı referans olduğu vurgulanır — iki kalemi birlikte izleyin.
| Dönem | Sözleşme (kW) | Max demand (kW) | Aşım (kW) | Not |
|---|---|---|---|---|
| Ocak 2026 | 800 | 742 | 0 | Güvenli marj |
| Şubat 2026 | 800 | 818 | 18 | Hafif aşım — maliyet |
| Mart 2026 | 800 | 950 | 150 | Kritik — vardiya/kapasite |
| Nisan 2026 | 850 | 831 | 0 | Sözleşme revizyonu sonrası |
Puant saatler ve tepe kırpma
Sanayi tarifelerinde tek, çift veya üç zaman dilimi (puant) uygulanır; gündüz puant saatlerinde hem kWh birim fiyatı hem demand yoğunluğu yüksektir. Tepe kırpma (peak shaving): kısa süreli yüksek demand anlarında jeneratör, batarya veya proses erteleme ile tepe düzleştirilir. Kalıcı çözüm ise vardiya kaydırma, hat paralelleştirme ve ekipman sıralı çalıştırma (staggered start) ile puant saatlerindeki eşzamanlı motor/kompresör startlarını azaltmaktır.
Örnek OSOS profili — anonim sanayi tesisi (yuvarlatılmış)
OSOS profilinden pik analizi
Sanayide Enerji Kullanımı Ölçümü rehberimizde anlatıldığı gibi OSOS 15 dakikalık çözünürlük, demand tepe anını gün/saat bazında gösterir. Aylık max demand yalnızca bir sayı değildir; hangi hattın, hangi vardiyanın ve hangi ekipman start kombinasyonunun tepe oluşturduğu alt sayaç ve üretim ERP verisiyle birleştirilmelidir.
- Son 12 ay saatlik/günlük demand heat map
- Puant saatlerinde tepe saatleri listesi
- Sözleşme gücüne %5–10 marj hedefi
- Aşım geçmişi ve TL etkisi (fatura doğrulama)
- Reaktif oran ile aynı dönem korelasyonu
ENOPTIMAL: saatlik tüketim ve demand izleme
ENOPTIMAL tüketim yönetimi modülü OSOS entegrasyonu ile saatlik tüketim, demand tahmini ve sözleşme gücü aşım uyarılarını tek ekranda sunar. Çok tesisli yapılarda tepe yük ranking’i enerji satın alma ve sözleşme revizyon kararını hızlandırır.
Sonuç
Sözleşme gücü “bir kez imzala, unut” değildir; üretim artışı, yeni hat devreye alma ve mevsimsel soğutma yükü profili değiştirir. OSOS ile aylık demand takibi, puant saatlerinde tepe kırpma ve gerektiğinde sözleşme revizyonu güç aşımı maliyetini kontrol altında tutar. Demo ile tesisinize özel demand olgunluk analizi isteyebilirsiniz.