Enerji verimliliği yatırımı için sermaye bulmak istemeyen tesisler, tasarrufu “garanti eden” modele yönelir: Enerji Performans Sözleşmesi (EPS). ESCO (Energy Service Company), yatırımı finanse eder veya uygular; tasarruf paylaşımı ile geri ödeme yapılır. 5627 kapsamındaki Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği EPS projelerini de kapsayabilir — ancak garanti edilen tasarrufun ölçülmesi ve doğrulanması (M&V) olmadan ne sözleşme ne hibe güvence altına alınır.
%30
VAP destek oranı (2026)
Proje maliyetine kadar
27 milyon TL
VAP üst limit
2026 proje başına
≥ %70
Nihai ödeme koşulu
M&V ile teyit edilen tasarruf
EPS modeli nasıl çalışır?
EPS’te ESCO ve tesis arasında tasarruf paylaşım oranı, baz tüketim (baseline) ve ölçüm metodolojisi sözleşmeye yazılır. Tipik akış: (1) enerji etüdü ve baseline, (2) yatırım (aydınlatma, motor, HVAC, otomasyon), (3) izleme dönemi, (4) tasarruf paylaşımı. Garantili tasarruf iddiası IPMVP (International Performance Measurement and Verification Protocol) veya eşdeğer M&V standardına dayanmalıdır.
| Model | Finansman | Risk | Kim için? |
|---|---|---|---|
| Paylaşımlı tasarruf | ESCO | Orta — M&V kritik | Sermayesi kısıtlı tesis |
| Garantili tasarruf | ESCO / karma | ESCO performans riski | Net tasarruf isteyen yönetim |
| Kiralama (leasing) | Üçüncü taraf | Düşük — kira maliyeti | Bilanço dışı tercih |
| Dış kaynak (outsourcing) | ESCO işletir | Operasyonel | Bina/kampüs yönetimi |
Baseline ve M&V: sözleşmenin omurgası
Baseline, yatırım öncesi normalize edilmiş tüketim profilidir (kWh, mevsim, üretim adedi). İzleme döneminde aynı normalizasyon uygulanır; fark = tasarruf. Hava sıcaklığı, üretim tonajı ve vardiya değişimi M&V planında düzeltme faktörü olarak tanımlanmalıdır. OSOS 15 dakikalık veri ve alt sayaçlar M&V için birincil kanıttır.
Sözleşmede kontrol listesi
- Baseline dönemi ve normalizasyon formülü
- M&V protokolü (IPMVP Option A/B/C)
- Tasarruf paylaşım oranı ve süre
- Performans garantisi ve ceza maddesi
- Ekipman mülkiyeti ve bakım sorumluluğu
- OSOS / alt sayaç erişim hakları
- Erken fesih ve devir koşulları
ENOPTIMAL: tasarruf doğrulama altyapısı
EPS ve VAP projelerinde ENOPTIMAL, baseline ve izleme dönemi OSOS verisini tek kaynakta tutarak M&V raporlarını hızlandırır. Motor, HVAC ve basınçlı hava verimliliği rehberimizdeki ÖEK alt sayaçları EPS KPI’ları ile eşleştirilebilir.
Sonuç
EPS, enerji yatırımını “garantili hizmet”e dönüştürür; başarı ölçüm altyapısına bağlıdır. ESCO seçiminde referans, M&V metodolojisi ve OSOS entegrasyonu teknik due diligence’in çekirdeğidir. Demo ile EPS/VAP veri hazırlığı değerlendirmesi alabilirsiniz.